Google Analytics đã cho mình biết điều này…

Mình có thể nói rất to và dõng dạc rằng, mình là UI/UX Designer. Cái kiểu designer hay lẩm bẩm “người dùng là trung tâm”, thích kéo figma cả đêm, có lúc nghĩ ra user flow trôi như đang hát bài tủ, nhưng cũng có lúc thì bí như não tạm ngưng hoạt động.

Mình cũng có portfolio như mọi người và mình thấy nó cũng đã "rất gì và này nọ" rồi đấy. Và mình cũng từng nghĩ GA là món đồ nghề của các bạn BA, Data, hay mấy bạn Marketing mới dùng thôi. Còn mình thì chỉ cần thiết kế đẹp, flow mượt, prototype tử tế là quá đủ rồi.

Nhưng rồi một buổi sáng không biết làm gì, mình mở Google Analytics ra nghịch, chỉ kiểu “coi thử có ai thèm xem không nào”.

Và rồi đập vào mắt là:
Trang dự án của mình có gần trăm view, nhưng chẳng ai ở lại đủ lâu để đọc những cái mình đã mất công "thức đêm thức hôm" để viết ra cả.

Ủa? Tức là họ vào, lướt một cái, rồi đi luôn? Không click dự án, nhìn vào cái thumbnail và không làm gì nữa cả? Vậy là mình "đứng hình mất 5 giây" thực sự.

Chapter 1 - Cũng đẹp rồi mà?

Sau cú “đứng hình 5 giây”, mình bắt đầu kéo xuống xem kỹ hơn.

Trang /works – nơi mình trưng bày tất cả dự án tâm huyết cũng có gần trăm view.
Nhưng các trang chi tiết thì như bị "người yêu cũ block Facebook", không một click, không một dấu vết.
Chẳng ai vào Meey Land, Meey Finance. Chẳng ai xem Sơn Thành, cũng không thấy ai ghé Vnext Software cả.

Mình có hơi buồn đó. Kiểu như... mình viết bao nhiêu lời hay ý đẹp, chọn từng tấm ảnh đúng pixel, vậy mà người ta nhìn một cái rồi thoát trong 10 giây.

Và mình bắt đầu tự hỏi rằng có khi nào cái cách mình kể chưa đủ “gọi mời” không nhỉ?

Mình mở từng thẻ dự án ra, nhìn lại câu chữ:
“Tôi tham gia dự án A với vai trò B để thực hiện C.”
Tự thấy cũng ổn. Nhưng tự đặt mình vào vị trí HR hoặc các Manager thì… chẳng có gì đọng lại cả. Nó đúng, nhưng không hề có cảm xúc. Giống như CV chứ không phải một câu chuyện.

Thế là mình xóa, xóa sạch, viết lại từng dòng như đang kể chuyện tâm sự thôi:

“App nạp tiền mà người dùng toàn review trên AppStore và CHPlay là ‘Chả thấy chỗ nạp đâu cả’, thì lỗi rõ là nằm ở tụi mình rồi. Mình ngồi với BA, ngồi với dev, rồi vẽ lại flow mới, UI mới cho nổi bật CTA hơn. Đơn giản hơn, ít rối hơn. Sau đó tỷ lệ hoàn tất tăng gần gấp đôi.”

Chapter 2 - User journey thật ra chỉ cần một cú click.

Mình bắt đầu mò tới phần Path Exploration. Nó là thứ giúp mình nhìn thấy người ta đã đi đâu sau khi vào site.

Và... đau lòng lắm.

Đa phần người xem vào thẳng /works (chắc từ CV hoặc LinkedIn, Messenger), đứng một chút, rồi out. Không ghé vào bất kỳ dự án nào, không đọc tiếp và cũng chẳng liên hệ.
Giống như mở cửa bước vào một quán cà phê, nhìn menu một cái, rồi lặng lẽ đi ra.

Mình bắt đầu hiểu rằng: đẹp thôi chưa đủ.
Mỗi thẻ dự án phải như một câu chuyện mở, phải khiến người ta muốn biết "chuyện gì tiếp theo?".
Thế là mình thay visual preview, viết lại dòng mô tả như kiểu tagline của phim:
“Thiết kế lại UI/UX giúp đội kho giảm 40% thời gian xử lý đơn hàng.”
“Rút ngắn thao tác còn 3 bước thay vì 5 bước.”

Sau đó, GA cho thấy lượng click vào các dự án tăng rõ.
Không cần phải thêm animation gì quá cao siêu, nhưng cuối cùng user đã có lý do để click.

Chapter 3 - GA không khô khan, mình mới khô.

Hồi trước, mình từng nghĩ GA chỉ là nơi của những con số lạnh lùng. Nhưng khi mình gắn thêm một vài event nho nhỏ như scroll, click vào “Tải CV”, click “Liên hệ”,… mình bắt đầu thấy GA có… tim.

Có người scroll tới tận cuối, nhưng không bấm gì. Có người chỉ ở lại 8 giây. Có người ghé 2 lần, mỗi lần một chút.
GA chỉ ra rất rõ những khoảng trống mình bỏ sót.

Và rồi mình hiểu rằng, design không kết thúc khi Figma được hand-off, nó vẫn tiếp tục trong từng cú click hay cả những lúc người ta “không click”.

Lời nhắn - Đôi khi, ta sẽ thu được những "dấu vết" cực đáng giá từ những điều nhỏ nhặt

Sau lần đó, mình sửa gần như toàn bộ phần nội dung trong portfolio. Mỗi dự án giờ đây là một câu chuyện nhỏ gọn, có kết quả.
Mình không còn cố gắng “thể hiện” mình đã làm gì nữa. mình chỉ kể lại đúng thứ mình đã làm, nghĩ, sửa, và học được từ đó.

Điều kỳ lạ là, khi mình bỏ bớt những phần “màu mè” đó thì người ta lại đọc lâu hơn. Đôi khi mình nói thật, cả những phần thất bại, thì GA lại cho thấy nhiều người "ở lại tới cuối trang" hơn.

Và mình nhận ra, GA không phải là công cụ để đo lường mình giỏi thế nào mà là nơi để kiểm tra xem người khác có hiểu mình đang cung cấp gì thu hút không.

Kể từ đó, mỗi khi mình mở GA, mình không còn hỏi: “Có bao nhiêu view?” nữa, giờ đây mình sẽ tự hỏi: “Họ rời đi ở đâu?”, “Họ có click điều mình muốn họ click không?”, và nhất là, “Mình có đang nói rõ ràng, tử tế và trung thực không?”